Vrijdag 25 september 2026

Een overzicht van de mooiste momenten van deze bijzondere dag op landgoed Zwaluwenberg zitting van de IGK:

Zwaluwenberg 25 september 2026.
Uit de grote duim!
Luitenant-kolonel b.d. J. de Jong

Het is mij een waar genoegen om in dit illustere gezelschap een paar woorden tot u te mogen richten. (en niet met AI gemaakt). Iedere fout is mij aan te rekenen en niet een robocop
Sommigen van u nog steeds betrokken als actieve dienende -, anderen zoals ik al enige tijd mij proberen fit te blijven met VITAE PRO en handzaam schoeisel waarvoor je niet hoeft te bukken.
Er is veel veranderd na mijn vertrek, niet alleen regimenten smolten samen maar ook het tekst- en woord gebruik veranderden in rap tempo.
Mijn oren tuiten, niet alleen over wat Schoonenberg in mijn oren stopte, maar ook wat ik links en rechts hoorde over tactiek en optreden, namen van oefeningen, nieuwe leger onderdelen en trends als inzet Beyond Line of Sight sorry, ik houd dat niet meer bij. Ik heb het ook even allemaal moeten opzoeken.
Daarvoor zijn de open sources ideaal. Tjonge hoe is de wereld veranderd en wat voor spullen zijn er al niet bijgekomen en komen er nog bij. Met flitsende namen als LIVE DROP Technology, de grote diversiteit aan grote en kleine drones en bijvoorbeeld de Switchblade 600, bij die laatste dacht ik nog aan de BLADERUNNER – De NIMBUS 2000 van Harry Potter is er niets bij. helaas sta je dan toch weer snel op het verkeerde been.
Wij mogen dus niet mopperen met de voortgang en onze positie – zoals het hebben op de Bernhard van een zeer functioneel Land Warfare Centre een degelijk Opleidings en Trainingscentrum Manoeuvre en niet te vergeten ons prachtige museum.
Mijn petje af voor al degene die op alle niveaus hun bijdrage leveren aan onze krijgsmacht. Met de ambitie, of te wel met de COA -Course of action zit het dus wel goed. Ik kan het daarom niet nalaten om daarbij ook onze Generaal Koek te betrekken – ik wens u/hem als Wapenoudste veel arbeidsvreugde toe in deze spannende tijd.
Hartelijk dank aan het Stichtingsbestuur om bijeenkomsten als deze voor te zetten. Ik geef toe – hoewel Nederland klein is is de afstand naar Brabant Oirschot – soms wel een beletsel. Deze locatie bevalt mij beter – ook elektrisch goed te bereiken.
Zo kameraden, dat deel van de toespraak kunnen we nu afvinken.
We gaan het hebben over de stamoudste.
Baron van Sytzama, was net als vele andere Friezen een nazaat van zaaddonor Grutte Pier. De man van het tweehandige zwaard en de Slag om Warns. Trots om Fries te zijn. Dat heet in het Fries Grutsk. Soms overdrijven we wel een beetje – Vele belangrijke personages uit de geschiedenis en het heden hebben Friezen roots. Waar of niet waar. Trump bijvoorbeeld zou ze willen hebben – maar heeft het niet en zo ken ik er nog wel een paar.
Velen van ons hebben ze wel. Gekregen bij het toetreden tot het Regiment. Al velen jaren doe ik onderzoek naar de herkomst van de indrinkbeker, het blijft vooralsnog een mysterie, soms wordt een tip van de sluier opgelicht – maar even zo snel gaat het luikje weer dicht.
Maar met behulp van de voortschrijdende techniek stuitte ik op het volgende.
Ik maakte daarvoor gebruik van Chat GTP Mona –(ooit werkte ze voor de STORY -vraag het Mona.) IK stelde haar een paar vragen over de beker en de Baron en zie daar een compleet verhaal – rolde zich uit over het scherm.
In dit verhaal speelt de natuur en de verbintenis tussen de mens en het dier – zonder stikstof en pfas een grote rol. Nee het gaat niet om Gerben het Friese paard, niet om Lenie de zeehond – maar om de friesen bijenzwerm MAJA.

Toen de Spanjaarden het bewind in Nederland overnamen, konden de militairen cq de officieren zich binden aan de nieuwe bevelhebbers. Sommigen deden dat, anderen trokken zich terug op hun State.
Maar er moet natuurlijk wel worden gegeten en gedronken.
Ene Jacobus Alinus Gerben v Sytzama (een voorouder van )was een begaafd militair maar was naast tuinierden en dus spaarder van LIDL kweekbakjes ook een groot imker en houder van bijen.
De warme zomers van toen, waren niet te vergelijken met nu, Hittegolf na hittegolf bracht veel honing op de markt.
Maar een bij kan meer. Zeker in een zwerm is zij een gevaarlijke tegenstander. Dat heeft men tot op de dag van vandaag goed weten te onthouden – want tegenwoordig spreekt men ook wel van Drone Swarming en wat deze aan kunnen richten lezen , zien en horen wij regelmatig.
Goed we spreken over 1573 -de Spaanse belegering van Alkmaar. Al suppend stak de Baron (vergezeld van mede imkers)op enige dag de Zuiderzee over met op de subplank een zeer vriendelijk bijenvolkje, Dit volkje was verzot op een Spaans zoet geurtje. – Vlakbij de locatie van het legeringskamp werd contact gezocht met een marketenster. In het dagelijks leven was zij een stoere verpleegster uit Dokkum. Deze een schoonheid van jewelste was de favoriet van de Hertog van Alva. Zo geschiedde dat zij een smeerseltje achterliet op een niet nader te noemen plaats. U raadt het al de bijen storten zich op de arme man. –
Op dat moment bezig met de bevelvoering –maakte hij het zijn manschappen niet gemakkelijk door zijn uitgevoerde signalen.
Gebruik makend van de verwarring bij de aanwezige troepen – werden ook de andere bijenvolken met succes losgelaten. Een daarop gelanceerde tegenaanval vanuit de Citadel werd – onder de kreet – Ze smelten de kazen -.werd een groot succes.
Hier begon, beste mensen, de victorie en was dit het keerpunt in de Tachtigjarige oorlog. DE stad Alkmaar was dankbaar voor wat door de mannen van Sytzama hadden klaargespeeld – Hij kreeg een beker – u raadt het al –onze indrinkbeker en de anderen levenslang smeerkaas.
Een teug uit deze beker – met de smaak van bijenhoning en ranzige kaas is/was op zich al een heldendaad.
Hier moet ik het bij laten. Het gaat u allen goed – Door het juiste te doen – vreest gij niemand.
U gelooft er natuurlijk niets van – daarom meegenomen uit de archieven het JUMBO spel genaamd:
De Citadel – een spel voor de oudere jongere -–Na aanleiding van dit verhaal door de Sectie Militaire Geschiedenis ontworpen en verder ontwikkeld op de HKS. Voor de VZ – Ad Koppe – hij zal in de eerstvolgende nieuwsbrief verslag uitbrengen.
Daarnaast heb ik het verzoek van de “familie” – om uiting te geven van onze Friese roots – Friesen vlaggetjes meegenomen om op de hoofdtafel plaatsen cq op uw rever.
Mijn bureau staat nog steeds in Leeuwarden.

Jelle