Cavalerie: Artikelen VOC, MILITAIRE MUZIEK

juni 2019

Bron: VOC nr 2-2019
Trompetterkorps van het 3e Regiment Huzaren omstreeks 1900.

Militaire muziek verbindt al 200 jaar volk, krijgsmacht en Koning

200 jaar Militaire Muziek in het Koninkrijk der Nederlanden

Schrijver bij beheerder bekend.

In december 2018 was het 200 jaar geleden dat koning Willem I het Koninklijk Besluit 'Nationale Militie' ondertekende. Hierin werd voor het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden de oprichting van 17 regimenten Infanterie vastgelegd, elk met een eigen muziekkorps. Het belang van militaire muziek als onderdeel van de krijgsmacht, maar ook als nationale vertegenwoordiger werd toen al onderkend. Zo verwierf de militaire muziek ook een symbolische rol binnen Nederland, haar krijgsmacht en het Koningshuis. In 2019 wordt uitgebreid stil gestaan bij de rol van militaire muziek in het Koninkrijk der Nederlanden.

Een paukenist van het Regiment Huzaren Motorrijders tijdens een ceremonie op de verjaardag van prinses Juliana op 30 april 1940.

Militaire muziek was eeuwenlang onmisbaar op het slagveld. Met signalen werd gecommuniceerd en het moreel beÔnvloedt. Het accent voor de militaire muziek is later meer komen te liggen op het muzikaal eerbetoon namens Nederland, de Koning en de Nederlandse krijgsmacht. De orkesten maken muziek bij allerlei ceremonies, zoals de ontvangst van buitenlandse staatshoofden, de Dodenherdenking, medaille-uitreikingen en de volksliederen bij een interland. Muziek vertelt ook het verhaal van Defensie. Dat zorgt voor betrokkenheid en een goede relatie met de bevolking. Zo zijn er jaarlijks concerten voor veteranen, bevrijdingsconcerten, de Nationale Taptoe en benefietconcerten. De inzet van een militair orkest betekent erkenning voor de ontvangende partij. Zoals de aandacht voor veteranen die samen met stadsgenoten een Anjerconcert bezoeken. De huidige zeven militaire orkesten zetten de tradities van de Nederlandse militaire eenheden in beeld en klank voort. De Fanfare 'Bereden Wapens' (FBW) is een van de twee regimentsfanfares van de Koninklijke Landmacht. Het orkest bestaat uit 22 muzikanten en verzorgt de muziek rondom militair ceremonieel. Daarnaast geeft het orkest relatieconcerten in regio's rondom landmacht kazernes, oefengebieden en (historisch) belangrijke plaatsen om goede contacten met de omgeving te bestendigen. Ook speelt het orkest op taptoes in binnen- en buitenland. De FBW draagt de tradities van de wapens der Cavalerie en Artillerie. Zo verzorgt de FWB optredens op de fiets volgens de traditie van het vooroorlogse Regiment Wielrijders.

'Een fietsend militair orkest is uniek en wordt daardoor vaak gevraagd, met name in het buitenland', vertelt opperwachtmeester Gerard de Krom, coŲrdinator voor de FBW en de Fanfare Korps Nationale Reserve. Namens het Impresariaat Militaire Muziek Krijgsmacht (IMMK) in Utrecht legt De Krom (eerste) contacten met organisaties en pleegt hij acquisitie voor optredens. Daarnaast is hij betrokken bij de uitvoering van het festival Nacht van de Militaire Muziek en muzikale ondersteuning bij het programma Missie Max. 'Samen met de andere coŲrdinatoren die werkzaam zijn binnen het impresariaat beoordeel ik alle (externe) aanvragen voor muzikale ondersteuning op strategisch belang en legitimiteit voor Defensie. Inzet varieert van ceremonieel en taptoes tot festivals en relatieconcerten in Nederland en daarbuiten. Militaire muziek is breed georiŽnteerd en bestrijkt alle genres, van klassiek tot dance'.

Optreden op de fiets volgens de traditie van het vooroorlogse Regiment Wielrijders.

Het amateur-blaasmuziek landschap in Nederland vind haar oorsprong bij militaire muziek en heeft de inrichting sterkt bepaalt. De militaire muziek is vanuit die achtergrond ook betrokken met de amateurorkesten die een enthousiaste achterban vormen voor de muziek. Het inspireren en aanmoedigen van jongeren en jonge muzikanten mag dan ook niet ontbreken. Zij zijn immers onze toekomst.

Wat is tegenwoordig de rol van de Militaire Muziek voor de Nederlandse krijgsmacht? De Krom: 'Het bestaansrecht en meest belangrijke onderdeel van de inzet van militaire muziek is invulling geven aan ceremoniŽle activiteiten. Dat staat in tweehonderd jaar nog steeds bovenaan. Daarnaast zijn de orkesten ambassadeur voor de krijgsmacht en nationale vertegenwoordiger voor Nederland. Ook vertelt militaire muziek het verhaal van Defensie waarbij militair en maatschappij met elkaar verbonden worden. En daarbij bewaren de orkesten de tradities van de Nederlandse krijgsmacht. Zo worden de standaarden van de cavalerie vaak getoond te paard en klinken cavaleriesignalen als het 'openen en sluiten van de ban' nog bij menige ceremonie'.

De Fanfare Bereden Wapens. Het visitekaartje van het Wapen der Cavalerie.

Op 14 januari 2019 opende de Minister van Defensie, drs. Ank Bijleveld, de tentoonstelling '200 jaar Militaire Muziek in het Koninkrijk der Nederlanden' in het Nationaal Militair Museum te Soesterberg. Een bijzondere tentoonstelling waarbij naast oude instrumenten, schilderijen en prenten ook oude film- en geluidsopnames zijn te beluisteren. Centraal staan de perioden 'Van signalen tot muziek - de tijd van de regimentsmuziekkorpsen - 1819-1940', 'Muziek in krijgsgevangenschap - 1940-1945' en 'Naoorlogse, verandering samenstelling orkesten, Groot Ceremonieel en Taptoe - 1945-heden'. De tentoonstelling is te bezichtigingen in het museum tot oktober 2019.


Agenda 2e helft 2019

Het jaar 2019 staat in het teken van 200 jaar Militaire Muziek in het Koninkrijk. In Den Haag, vlakbij de plaats waar Koning Willem I landde, wordt door elk krijgsmachtdeel op het Plein een lunchconcert gegeven. Samen met de Belgische collega's van de militaire muziek wordt een serie dubbelconcerten aangeboden. BelgiŽ was immers tot 1830 deel van ons Koninkrijk en het Koninklijk Besluit betrof ook de Zuidelijke Nederlanden.

14 januari - okt 2019 Voorwaarts MarsMUZIEK
Tentoonstelling '200 jaar Militaire Muziek in het Koninkrijk der Nederlanden' in het Nationaal Militair Museum te Soesterberg.

10 juli 2019

Dubbelconcert door de Marinierskapel der Koninklijke Marine & Koninklijke Muziekkapel van de Marine op de Markt in Brugge (BelgiŽ).

11 juli 2019

Lunchconcert door het Orkest van de Koninklijke Luchtmacht om 12:30 uur op het Plein in Den Haag.

27 - 29 sept 2019

Nationale Taptoe in Rotterdam Ahoy.

Daarnaast zullen de militaire orkesten in deze periode volksliederen spelen, voorafgaand bij de voetbal interlandwedstrijden van het Nederlands elftal.

10 oktober 2019

Voetbalinterland Rotterdam - Marinierskapel der Koninklijke Marine

16 oktober 2019

Voetbalinterland Amsterdam - Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso