Cavalerie: Artikelen VOC, LEOPARD-2A6MA2

juni 2019

Bron: VOC nr 2-2019

LEOPARD-2A6MA2

Schrijver en fotograaf bij beheerder bekend.

Op 11 april 2018 zijn op het fabrieksterrein van Kraus-Maffei Wegmann GmnH (KMW) te München de eerste drie Leopard-2A6MA2 gevechtstanks overgedragen aan het Duits-Nederlandse Panzerbataillon 414 (PzBtl 414). Het betreft een samenwerking tussen de Duitse industrie en de Nederlandse Defensie Materieel Organisatie (DMO) om de tanks operationeel inzetbaar te maken voor zowel het gebruik binnen de Koninklijke Landmacht alsook de Bundeswehr. Eind dit jaar moet het binationale tankbataljon in Bergen-Lohheide over 48 tanks van dit type beschikken, die speciaal voor deze eenheid zijn ontwikkeld. Het Nederlandse eskadron (4.Kompanie) krijgt 18 Leopard-2A6MA2 tanks in de organisatie, de twee Duitse gevechtseskadrons elk 14. Vier tanks van het bataljon worden tijdelijk uitgeleend aan het AusbildungsZentrum.

Ontwikkeling
Alle Leopard-2 tanks van het type 2A5, 2A6 en 2A7 die op dit moment in gebruik zijn bij verschillende landen, zijn gebaseerd op het oorspronkelijke model, de Leopard-2A4. Het zijn dus geen nieuw gebouwde tanks. Uitzonderingen hierop zijn de Griekse Leopard-2A6HEL en de Spaanse Leopard-2A6 2E, die wel nieuw gebouwd zijn en dat geldt verder ook voor de Leopard-2A7 tanks van Qatar en de recent door Hongarije bestelde Leopard-2A7+ tanks. KMW heeft voor de twee laatst genoemde landen de productie opnieuw gestart.

Amersfoort zomer 1981. De eerste Leopard-2A4 NL van 445 stuks voor de Koninklijke Landmacht.

De modificaties aan de Leopard-2A4, die uiteindelijke geleid hebben tot de Leopard-2A5, 2A6 en 2A7 versies, beginnen al eind jaren '80 van de vorige eeuw. Er vindt dan al jaren een intensieve samenwerking tussen Duitsland en Nederland plaats op het gebied van onderhoud en ontwikkeling van de Leopard-1 en de Leopard-2. KMW biedt twee modificatie versies aan, de 'Kampfwertsteigerung' (KWS) 1 en 2. Het KWS-1 programma omvat o.m. een compleet nieuwe bepantsering inclusief dak- en frontbepantsering. Zowel Duitsland als Nederland kiezen echter voor het KWS-2 pakket zonder dak- en frontbepantsering. In 1996/1997 vindt de overdracht van de eerste Leopard-2A5 tanks aan Duitsland en Nederland plaats. Vanaf 2001 volgt een nieuwe modificatie van 2A5 naar 2A6, waarbij het in hoofdzaak om een langere schietbuis gaat. De wijziging van het L44 kanon naar een L55 kaliber betekent een toename van de lengte van het voertuig met 1,32 meter. Nederland en Duitsland doen dit gezamenlijk, maar Duitsland behoudt ook nog de A5 versie.

Op dit moment beschikt de Bundeswehr over in totaal vier operationele versies van de Leopard-2 tank: de A5, A6, A6MA2 en de A7. De Leopard-2A6MA2 is een doorontwikkeling van de 2A6M+, waarbij de meeste aanpassingen zijn uitgevoerd om reeds bekende problemen en veroudering te verhelpen. Hiervoor zijn o.m. componenten gebruikt die we ook terugzien in de Leopard-2A7.

Mijnbeschermingspakket
Tijdens de Koude Oorlog ligt de prioriteit op het gebied van tankontwikkeling bij de bescherming tegen antitankwapens en minder tegen de uitwerking van mijnen. In 2001 voert de Bundeswehr proeven uit met de Leopard-2 om de uitwerking van mijnen te testen. Hierbij komen niet alleen zwakheden aan de bepantsering aan het licht, maar ook aan de constructie. Omdat door de politieke ontwikkelingen de inzet van de gevechtstank dan al geruime tijd is gewijzigd en de kans op een mijnexplosie groter wordt geacht dan een treffer met (anti) tankmunitie, besluit Duitsland tot een ontwikkelingsprogramma voor een mijnbeschermingspakket. Dit gebeurt in samenwerking met Nederland, Zwitserland, Noorwegen en Zweden. Vanaf 2004 rollen de eerste 14 Leopard-2A6M (M staat voor 'Minengeschützt') uit de fabriek. Vanaf 2006 gevolgd door nog eens 55 stuks.

In de periode rond 2006 doet Canada het verzoek om 20 van deze voertuigen te mogen lenen voor inzet in Afghanistan, waardoor er in aanvang maar 50 Leopard-2A6M beschikbaar zijn binnen de Bundeswehr. Uiteindelijk behoudt Canada deze voertuigen en retourneert hiervoor 20 Leopard-2A6 tanks, die het land van Nederland koopt. Deze zijn inmiddels door KMW omgebouwd naar de Leopard-2A7 versie en ingedeeld bij Panzerbataillon 203 in Augustdorf.

De Canadese Leopard-2A6M tijdens inzet in Afghanistan.

De Leopard-2A6MA2 heeft o.m. de mijnbeschermingsplaat van de A6M versie onder de voorzijde van het bemanningscompartiment, waardoor het gevechtsgewicht toeneemt van 60 naar 62,5 ton. De bodemvrijheid neemt hierdoor met 5 centimeter af.

De mijnbeschermingsplaat van de A6M onder de voorzijde van het bemanningscompartiment van de Leopard-2A6MA2.

De 50 overgebleven voertuigen die in 2006 zijn omgebouwd tot de M-versie krijgen een update naar Leopard-2A6MA2, waarvan er 44 stuks worden ingedeeld bij Panzerbataillon 414. Enkele van de aanpassingen van de Leopard-2A6MA2 zijn overgenomen van de Leopard-2A7, die in het Jubileumnummer van de VOC-Mededelingen (nummer 1 van 2017) is behandeld. De Leopard-2A6MA2 beschikt echter niet over de Auxiliary Power Unit (APU) aan de rechterzijde van het onderstel. Dit is een belangrijk herkenningskenmerk tussen deze en andere versies van de gevechtstank. A2 is de versieaanduiding van de tank die zowel met het Duitse Integriertes Führungs- und Informationssystem (IFIS) als het Nederlandse Essential Land based Information Application and Services (ELIAS) is uit te rusten.

SPECTUS
Aan de buitenzijde is de Leopard-2A6MA2 direct te herkennen aan het SPECtral Technology for Unlimited Sight (SPECTUS) thermisch camerasysteem op het frontpantser bij de bestuurder. Het SPECTUS systeem bestaat uit een sensorkop buiten en een wegklapbare Thin Film Transistor (TFT) monitor binnen in het voertuig. Bij een dergelijk scherm is de helderheid niet regelbaar. In de sensorkop bevindt zich een ongekoelde warmtebeeldkijker en een Intensified Charge-Coupled Device (ICCD) restlichtversterker. Het beeld op de display is naar wens om te schakelen of gecombineerd weer te geven voor de bestuurder. Verder maken twee infraroodschijnwerpers boven de koplampen deel uit van het SPECTUS systeem.

Het bij de bestuurder op het frontpantser geplaatste SPECtral Technology for Unlimited Sight (SPECTUS) systeem.

Boven beide koplampen zijn IR schijnwerpers gemonteerd die behoren tot het SPECTUS systeem.

Net als bij de Leopard-A7 heeft ook de periscoop (PERI) van de commandant een upgrade gekregen naar de Attica. Dit om de tankcommandant betere waarnemingsmiddelen te geven, maar vooral ook omdat de verouderde periscoop moeilijk in stand te houden is. Met dit nieuwe middel beschikt de commandant over een derde generatie warmtebeeld.

Comrod antennes en infanterietelefoon
Opvallend zijn de beide COMROD antennes op de toren, waarmee naast spraak ook data is te versturen, een herkenningsteken voor dit type tank. Aan de achterzijde van de toren is voor deze antennes een opbergkist gemonteerd. Aan de achterzijde van het onderstel zijn de sleepkabels op een andere wijze gemonteerd dan bij de A6 om zo ruimte te maken voor de plaatsing van de Außenbordsprechstelle, de infanterietelefoon.

De beide Comrod antennes en de opbergkist aan de achterzijde van de toren.

De infanterietelefoon aan de achterzijde van het onderstel.

Opbergplaatsen handvuurwapens
De kist op de toren voor het commandantenluik, die al aanwezig was op de Nederlandse Leopard-2A6 en bekend staat als de documentatiekist, is nu ook bij de Bundeswehr ingevoerd. Dit vond plaats vanaf de versie 2A6M+, de tijdelijke benaming van de voorganger van de Leopard-2A6MA2. Bij deze uitvoering dient de kist als opbergplaats voor twee G36KA2 5,56mmx45 geweren. De overige twee handvuurwapens van de bemanning, een MP7 4,6mmx30 pistoolmitrailleur en nog een G36KA2 geweer, bevinden zich in een opbergtas voor het ladersluik.

Opbergkist voor twee G36KA2 geweren bij het commandantenluik.

Opbergtas voor een MP7 pistoolmitrailleur en een G36KA2 geweer bij het ladersluik

Ultracap powerpack
De Leopard-2A6MA2 is uitgerust met een Ultracap powerpack en een overdrukventiel die deel uit maakt van de Chemisch/Biologisch/Radiologisch/Nucleair (CBRN) installatie. Het ventiel opent zich automatisch bij een overdruk hoger dan 8 mbar in de tank. De Ultracap is onderdeel van de nieuwe vermogens elektronica-eenheid, die piekspanningen in de toren opvangt. Hierdoor draait het systeem stabieler en is bij overbelasting (bijvoorbeeld bij het snel zwenken van de toren) minder kans op systeemuitval. Het extra opgevangen vermogen vloeit terug naar de batterijen.

De Ultracap powerpack bevindt zich onder de verhoogde afdekplaat op de koepel met daarin het overdruk ventiel van de CBRN installatie.

Zitplaatsen
Bij alle M-versies van de Leopard-2 zijn de vaste zitplaatsen 'losgemaakt'. Dit is het beste zichtbaar bij de dynamische bestuurdersstoel. De bestuurder hangt met riemen en katrollen aan het plafond van het onderstel en kan de stoel, die dus geen contact meer met de bodemplaat maakt, geheel naar eigen inzicht instellen.

De dynamische bestuurderstoel bij de M-versies van de Leopard-2.

Munitieopbergplaatsen
Normaal beschikt de Leopard-2 over 42 granaten 120 mm, 15 als directe voorraad in de toren en 27 links voor in het 'munitieorgel' in het onderstel naast de bestuurder. Bij de M-versies is de onderste rij houders verwijderd en beschikt de Leopard-2A6MA2 nog over 22 granaten in het onderstel.

Het munitieorgel van de Leopard-2A6MA2 met 22 houders voor 120 mm granaten.




Het Duits-Nederlandse Panzerbataillion 414 is gelegerd in Bergen-Lohheide en maakt deel uit van de Nederlandse 43 Gemechaniseerde brigade in Havelte. De brigade staat onder bevel bij de Duitse 1. Panzerdivision in Oldenburg. Een schoolvoorbeeld van internationale samenwerking op het gebied van defensie in Europa.

Een aantal foto's bij dit artikel is ter beschikking gesteld door fotograaf Ralph Zwilling. Voor meer beeldmateriaal en informatie zie de website: tank-masters.de