1RH: Dodenherdenking Voorthuizen Foto's

14 mei 2019

































T o e s p r a a k  h e r d e n k i n g
V o o r t h u i z e n,  14  m e i  2 0 1 9
Kolonel C.G. Koek

Dames en heren, jongens en meisjes hartelijk welkom bij de herdenking van de gevallenen in de meidagen 1940 van het eerste Regiment Huzaren.
Ik heet welkom de burgemeester van Barneveld, de heer van Dijk, de generaal bd Huijts, de oud regimentscommandanten Kolonel bd Schellens, Luitenant-kolonel bd Jhr Goldman en Luitenant-kolonel Puik.
Een speciaal woord van welkom aan de nabestaanden van de in 1940 omgekomen korporaal van Dorth.
Een bijzonder woord van welkom aan de commandant van het Regiment Huzaren Prins van Oranje, Luitenant-kolonel de Haan en Ritmeester Hoekstra; commandant van de ingedeelde troepen.
Ook begroet ik meester Krijn Korving en de leerlingen van groep 8 van de Koningin Wilhelmina school. Zij hebben het monument geadopteerd en door hun aanwezigheid en deelname geven zij daar ook inhoud aan. Tot slot heet ik ook de Fanfare Bereden Wapens onder leiding van Ritmeester Lenssen van harte welkom.

Jaarlijks op 4 mei herdenken wij de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog en gevallen militairen in missies daarna.
Eveneens jaarlijks maar dan rond 10 mei herdenken wij hier in Voorthuizen de gevallenen in de meidagen van 1940, nu 79 jaar geleden. In die dagen had het eerste regiment Huzaren de opdracht de Duitse opmars in deze omgeving te vertragen om zo tijd te winnen voor het inrichten van de verdediging verder in het westen van Nederland. Daarbij kwamen 39 militairen van dit regiment om. 39 helden, die ondanks de overmacht van de tegenstander en veelal tegen beter weten in, vochten voor vrede. We kunnen ons vandaag maar moeilijk voorstellen welke moed en toewijding deze Nederlandse militairen in mei 1940 hebben getoond en wat zij hebben meegemaakt.
Ons respect hiervoor tonen wij door deze herdenking die traditiegetrouw op de tweede dinsdag in mei bij dit monument in Voorthuizen wordt gehouden. Een monument dat op zaterdagmiddag 22 maart 1941, dus nog tijdens de Duitse bezetting, werd onthuld aan de oude Hoofdstraat en later, in de jaren negentig, wegens een renovatie in de dorpskern, verplaatst naar deze prachtige locatie.

Het eerste regiment had de opdracht de Duitse opmars in vier lijnen te vertragen. Allereerst achter het Apeldoorns kanaal, ruim 25km naar het oosten. Daarvoor werden 27 bruggen over dit kanaal opgeblazen. De tweede lijn liep van Ermelo naar Garderen. Zo'n 10 km ten oosten van hier. De derde lijn, en daar staan we nu, liep van Putten via Voorthuizen tot Barneveld en de vierde en laatste lijn liep van het IJsselmeer naar Nijkerk en Hoevelaken. In de eerste twee lijnen werd nagenoeg niet gevochten, maar in deze lijn in Voorthuizen en vooral ook in Achterveld werd zwaar gevochten. In Achterveld werd de Duitse opmars tijdelijk tot staan gebracht. Onze militairen boden stevige weerstand en maakten diverse krijgsgevangenen. Desondanks liet een groot aantal leden van ons regiment het leven waaronder de eskadronscommandant De Vries, die volgens overlevering zijn eenheid aanspoorde met de woorden "Stormen!" en de pelotonscommandanten Rink en Thomas en opperwachtmeester van Melic. Van het eskadron waren op dat moment de eskadronscommandant, een luitenant, een kornet, een opperwachtmeester, twee wachtmeesters, een korporaal en vijf huzaren, in totaal 12 man, gesneuveld en waren er velen gewond. Het eskadron was nu geheel omsingeld en de vijand drong van alle zijden op.
De overgebleven pelotonscommandant, een wachtmeester die nu het commando had overgenomen, trachtte de restanten van het eskadron te verzamelen om zich aan de groep van de vijand te onttrekken. Deze poging mislukte. Velen hebben nog een tijd moedig gestreden maar tenslotte moest het eskadron de ongelijke strijd opgeven. Zestig man werden gevangen genomen, de overigen hebben na enige dagen te hebben rondgezworven, de eigen linies weer kunnen bereiken. Ondanks het feit dat het krachtsverschil tussen de Duitse en Nederlandse troepen onoverbrugbaar groot was toont dit korte verhaal uit Achterveld aan hoe dapper deze huzaren met het credo, "Door het juiste te doen vreest gij niemand", destijds hebben gevochten onder de meest erbarmelijke omstandigheden.

Dames en heren, jongens en meisjes, nu, in 2019 is vrede nog steeds niet vanzelfsprekend. De onrusten in het verre oosten, het nabije oosten, Sri Lanka en Afrika tonen dat aan. Vrede is uniek en verdient de hoogste prioriteit van ons allemaal en moet je daarom desnoods bevechten.
Daar staan we vandaag bij stil. Daarom is het zo belangrijk dat de Koningin Wilhelminaschool nauw betrokken is bij deze herdenking, want die school leidt onze kinderen op en heeft daarmee rechtstreeks invloed op onze toekomst. Daarom staan we vandaag na 79 jaar weer stil bij die 39 gesneuvelde militairen in mei 1940.



















Wij vieren de vrijheid!

De mensen in de oorlog moesten vechten.
Voor onze rechten.
Iedereen had moed,
want ze gingen de oorlog tegemoet.
We staan hier nu met zijn allen,
voor de doden die er zijn gevallen.
Voor alle angst en alle kwaad.
De Duitsers hadden echt veel haat.
Ze hadden eigenlijk nooit spijt.
En daardoor raakten mensen hun leven kwijt.
Niemand kon er veel aan doen,
Geen Anna, Piet of Koen.
Wij herdenken met elkaar:
Gelukkig is de oorlog klaar.







Oorlog.

De bange mensen in de huizen,
de mannen strijdend voor ons land,
vliegtuigen vliegen over,
mannen met geweren in hun hand.

Gewonden of zelfs doden,
mensen op de trein naar een kamp,
mensen die blijven strijden,
voor hun vaderland.

Er was wel 5 jaar harde strijd,
mensen waren alles kwijt,
honger, angst en verdriet,
al deze dingen waren er in die tijd.

Dit herdenken wij in mei,
want dit alle blijft ons altijd bij.




































































Monument te Voorthuizen.